حضرت آیت‌الله العظمی حسین نوری همدانی (مدّ ظلّه العالی) از مراجع تقلید برجسته و استادان نامدار درس خارج فقه و اصول حوزه علمیه قم است. ایشان در سال ۱۳۰۴ش در شهر همدان و در خانواده‌ای علمی چشم به جهان گشود؛ پدرش مرحوم آیت‌الله ابراهیم نوری همدانی از علمای شناخته‌شده آن دیار بود. آیت‌الله نوری همدانی تحصیلات مقدماتی علوم اسلامی را نزد پدر آغاز کرد و سپس در مدرسه آخوند همدانی به تحصیل پرداخت. در سال ۱۳۲۳ش به قم هجرت نمود و از محضر بزرگانی چون آیت‌الله بروجردی، امام خمینی(ره)، علامه طباطبایی و سید محمد داماد بهره برد. حضور چندساله در درس اسفار علامه طباطبایی و تربیت در مکتب فقهی و سیاسی امام خمینی، نقش مهمی در شکل‌گیری شخصیت علمی و اجتماعی ایشان ایفا کرد.

آیت‌الله نوری همدانی از چهره‌های فعال نهضت اسلامی پیش از انقلاب به‌شمار می‌آید. سخنرانی‌های افشاگرانه علیه رژیم پهلوی در قم و تهران، مشارکت در تنظیم و نشر اعلامیه‌ها، امضای اعلامیه مرجعیت امام خمینی و نقش‌آفرینی در قیام ۱۹ دی ۱۳۵۶ قم، از جمله فعالیت‌های سیاسی ایشان است که به زندان و تبعید به خلخال و سقز انجامید. پس از پیروزی انقلاب اسلامی، ایشان مسئولیت‌هایی چون امامت جمعه همدان، نمایندگی در نخستین دوره مجلس خبرگان رهبری و مأموریت‌های تبلیغی و فرهنگی در داخل و خارج از کشور را بر عهده داشت. همچنین از مؤسسان مجله «مکتب اسلام» و بنیان‌گذار مدرسه علمیه مهدی موعود(عج) در قم به‌شمار می‌رود.

در عرصه علمی، آیت‌الله نوری همدانی دهه‌هاست به تدریس خارج فقه و اصول و مباحث اخلاقی اشتغال دارد و راهنمای پایان‌نامه‌های فراوانی بوده است. آثار علمی متعددی از ایشان در حوزه‌های فقه، اصول، رجال، اعتقادات و مسائل اجتماعی به یادگار مانده که از آن جمله می‌توان به معجم الرواة الثقات، جهاد، انسان و جهان، ربا، اسلام مجسم و الخمس فی ضوء مدرسة أهل‌البیت(ع) اشاره کرد. دیدگاه‌های فقهی و اجتماعی ایشان، به‌ویژه در نقد کنز مال، مخالفت با ربا و جریمه دیرکرد بانکی، تأکید بر وحدت اسلامی و توجه به عدالت اقتصادی، جایگاه ویژه‌ای در گفتمان فقه معاصر دارد. مجموعه این فعالیت‌ها، آیت‌الله نوری همدانی را به یکی از چهره‌های تأثیرگذار علمی، فقهی و اجتماعی در دوران معاصر تبدیل کرده است.